РЕСЕЙДІҢ ОРТАЛЫҚ АЗИЯДАҒЫ РӨЛІНІҢ КӨП ПОЛЯРЛЫ КОНТЕКСТТЕГІ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ: 2022 ЖЫЛДАН КЕЙІНГІ ГЕОСАЯСИ ЖӘНЕ ГЕОЭКОНОМИКАЛЫҚ СЦЕНАРИЙЛЕР
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/ISMO.2026.64.2.003Кілт сөздер:
Орталық Азия, Ресей, геосаясат, көпполярлылық, халықаралық қатынастар, аймақтық қауіпсіздік, экономикалық ықпал, сыртқы саясатАннотация
Қазіргі заманғы халықаралық жүйенің трансформациясы
және көпполярлы үрдістердің күшеюі аясында стратегиялық маңызды
аймақтардағы мемлекеттердің геосаяси позицияларының өзгеруін талдау
ерекше өзекті болып табылады. Осы тұрғыда Орталық Азия жетекші
жаһандық актерлердің мүдделері қиылысатын негізгі аймақ болып
табылады. Бұл зерттеу 2022 жылдан кейін Ресейдің аймақтағы рөлінің
өзгермелі сипатын анықтауға бағытталған.
Зерттеудің мақсаты - Орталық Азиядағы Ресей саясатының
трансформациясын жан-жақты бағалау және басқа сыртқы ойыншылардың
бәсекелестігінің артуы жағдайында оны одан әрі дамытудың негізгі
бағыттары мен идеяларын анықтау.
Зерттеудің ғылыми маңыздылығы Орталық Азиядағы халықаралық
қатынастардың дамуындағы қазіргі үрдістерді жүйелеуде, ал практикалық
маңыздылығы алынған нәтижелерді сыртқы саясат стратегияларын әзірлеу
үшін пайдалану мүмкіндігінде жатыр. Зерттеудің әдіснамалық негізі халықаралық қатынастардың теориялық тұжырымдамалары, сондай-ақ
салыстырмалы және тарихи талдау болып табылады.
Зерттеу қазіргі жағдайда Ресейдің экономикалық ықпалы Қытайға
қарағанда төмендеп бара жатқанын, ал Еуропалық Одақ пен Америка
Құрама Штаттары шектеулі қатысуды сақтап қалғанын анықтады.
Талдау нәтижелері Ресей қауіпсіздікті қамтамасыз етуде маңызды
рөл атқаратын, бірақ экономикалық салада бәсекелестіктің артуына тап
болатын аймақтық өзара әрекеттесудің жаңа моделінің пайда болуын
көрсетеді. Зерттеудің құндылығы осы өзгерістердің сипатын анықтауда және
бейімделгіш көшбасшылық пен тең бәсекелестікті қоса алғанда, дамудың
ықтимал сценарийлерін болжауда жатыр. Бұл жұмыстың практикалық
маңыздылығы оның тұжырымдарын Орталық Азиядағы сыртқы саясат
және экономикалық өзара әрекеттесу стратегияларын әзірлеуде қолдану
мүмкіндігінде жатыр.
